อิสลามาบัด — ปากีสถานกำลังเผชิญภาพลักษณ์ที่ย่ำแย่ลงเรื่อย ๆ ในสื่อภาษาอาหรับหลายแพลตฟอร์ม ขณะที่กระแสการนำเสนอข่าวในเชิงสนับสนุนหรือชื่นชมกลุ่มตาลีบันของอัฟกานิสถานกำลังได้รับความนิยมและมียอดผู้ชมหลายล้าน โดยนักวิเคราะห์ระบุว่า แม้อิสลามาบัดยังคงปรับการสื่อสารของตนไปยังรัฐบาลและสถาบันของชาติตะวันตก แต่กลับไม่สามารถรับมือกับ “การสร้างเรื่องเล่า” ของสาธารณชนนในโลกอาหรับได้อย่างมีประสิทธิภาพ
ในช่วงไม่กี่เดือนที่ผ่านมา ช่องโซเชียลมีเดียและรายการวิเคราะห์ข่าวภาษาอาหรับได้เผยแพร่คลิปวิดีโอที่นำเสนอตาลีบันในแง่บวกหรือเชิดชูเป็นฮีโร่ โดยเน้นประเด็นเกี่ยวกับการต่อต้าน ความเคร่งศาสนา และความเป็นอิสระ ในทางกลับกัน ปากีสถานถูกวิพากษ์วิจารณ์อย่างหนัก และรัฐบาลปากีสถานแทบไม่ปรากฏความพยายามตอบโต้เชิงสื่อสารเพื่อกู้ภาพลักษณ์
หนึ่งในคลิปที่ถูกแชร์อย่างกว้างขวางคือการสัมภาษณ์ของ อัลจาซีรา กับ ซามี อัลฮาจ นักข่าวชาวซูดานที่เคยถูกกักตัวอยู่ที่คุกกวนตานาโมเป็นเวลาหลายปี ในการสัมภาษณ์ดังกล่าว เขาเอ่ยถึงข้อกล่าวหาว่าผู้ต้องขังชาวอาหรับบางคนถูกจับกุมในปากีสถานและถูกส่งมอบให้กองทัพสหรัฐฯ โดยค่าตอบแทนเพียงประมาณ 500 ดอลลาร์ แม้ประเด็นนี้จะไม่ใช่ใจความสำคัญของบทสัมภาษณ์ แต่คลิปช่วงนี้ถูกดึงไปทำเป็นภาพปกออนไลน์ พร้อมข้อความ “ปากีสถานเคยขายชาวอาหรับ” ทำให้กระแสความไม่พอใจลุกลามหนักขึ้น
นักวิเคราะห์สื่อสารมวลชนระบุว่า ความสำเร็จของตาลีบันในการเข้าถึงผู้ชมภาษาอาหรับมาจากข้อได้เปรียบสำคัญอย่างหนึ่งคือ “ภาษา”
“ผู้สนับสนุนตาลีบันจำนวนมากสามารถสื่อสารโดยตรงเป็นภาษาอาหรับ ทำให้พวกเขานำเสนอบทบรรยายของตนต่อผู้ชมหลายล้านได้โดยไม่ต้องมีคนกลาง” นักวิเคราะห์สื่อภูมิภาครายหนึ่งกล่าว
“ตรงกันข้าม กลยุทธ์สื่อสารของปากีสถานยังคงพุ่งเป้าใส่องค์กรในโลกตะวันตกมากกว่าการเข้าถึงสาธารณชนในโลกอาหรับ”
แนวทางที่ต่างกันนี้สะท้อน “สองปรัชญา” ในการใช้อิทธิพลผ่านสื่อ — ฝ่ายหนึ่งมุ่งหวังมีผลต่อผู้กำหนดนโยบาย ขณะที่อีกฝ่ายสื่อสารโดยตรงกับประชาชนวงกว้าง ส่งผลให้ปากีสถานเสียพื้นที่ในสนามสื่อที่มีความสำคัญต่อภาพลักษณ์ของตนในโลกมุสลิม
แม้กระแสออนไลน์จะรุนแรง แต่ผู้เชี่ยวชาญบางคนเรียกร้องให้ตั้งสติและตอบสนองเชิงยุทธศาสตร์มากกว่าใช้อารมณ์
“นี่ไม่ใช่เรื่องว่าใครถูกหรือผิด” นักวิเคราะห์คนหนึ่งกล่าว
“แต่เป็นเรื่องของการเข้าใจว่าบทบรรยายถูกเผยแพร่อย่างไร และทำไมปากีสถานถึงไม่สามารถเข้าถึงผู้ชมชาวอาหรับได้”
ยังต้องรอดูว่าปากีสถานจะเลือกปรับยุทธศาสตร์สื่อสารหรือไม่ แต่ในตอนนี้ ประเทศกำลังเผชิญปัญหาด้านภาพลักษณ์ในภูมิภาคที่ไม่มีแนวโน้มจะคลี่คลายลงในเร็ววัน
