อิหร่านขู่ตอบโต้สหรัฐฯ-อิสราเอล หลังมะกันประกาศสนับสนุนม็อบ

คนอิหร่านหลั่งไหลชุมนุมต่อต้านระบอบเทวาธิปไตยในเตหะรานและเมืองใหญ่อันดับ 2 เมื่อวันอาทิตย์ (11 ม.ค.) ขณะที่เหตุการณ์ประท้วงที่ลุกลามเป็นความรุนแรงยืดเยื้อเข้าสู่สัปดาห์ที่ 3 โดยมีผู้เสียชีวิตอย่างน้อย 116 คน และถูกจับกุม 2,600 คน และประธานสภาอิหร่านเตือนกองทัพอเมริกันและอิสราเอลจะเป็น “เป้าหมายที่ชอบธรรม” หากวอชิงตันโจมตีอิหร่านตามที่ทรัมป์ขู่

ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ประกาศสนับสนุนผู้ประท้วง โดยโพสต์บนโซเชียลว่า คนอิหร่านมองเสรีภาพต่างไปอย่างไม่เคยเป็นมาก่อน และอเมริกาพร้อมให้ความช่วยเหลือ ขณะที่นิวยอร์ก ไทมส์ และวอลล์สตรีท เจอร์นัลรายงานเมื่อคืนวันเสาร์ (10 ม.ค.) โดยอ้างการเปิดเผยของเจ้าหน้าที่อเมริกันว่า มีการนำเสนอตัวเลือกทางทหารสำหรับการโจมตีอิหร่าน แต่ทรัมป์ยังไม่ได้ตัดสินใจ

ทางด้านกระทรวงต่างประเทศสหรัฐฯ เตือนเตหะรานว่า อย่าคิดเล่นเกมกับทรัมป์ และย้ำว่า ผู้นำสหรัฐฯ รักษาคำพูดเสมอ

ที่อิหร่าน โมฮัมหมัด บาเกอร์ กอลิบาฟ ประธานรัฐสภาที่เคยลงสมัครชิงตำแหน่งประธานาธิบดี กล่าวระหว่างการประชุมรัฐสภาที่มีการถ่ายทอดสดทางทีวี โดยยกย่องตำรวจและกองกำลังพิทักษ์การปฏิวัติที่ “ยืนหยัด” ระหว่างการประท้วง และสำทับว่า ประชาชนควรรู้ว่า รัฐบาลจะดำเนินการกับผู้ประท้วงอย่างรุนแรงและลงโทษผู้ที่ถูกจับกุม

กอลิบาฟยังขู่ว่า หากอิหร่านถูกโจมตี ทั้งอิสราเอล รวมถึงฐานทัพและเรือรบของอเมริกาในตะวันออกกลางจะเป็นเป้าหมายโดยชอบธรรมของเตหะราน และอิหร่านจะไม่เป็นฝ่ายตอบโต้เท่านั้น แต่จะดำเนินการโดยอิงกับสัญญาณการคุกคามที่ปรากฏขึ้น

อย่างไรก็ดี ไม่มีข้อมูลชัดเจนว่า อิหร่านจะเปิดฉากโจมตีจริงแท้แค่ไหน โดยเฉพาะอย่างยิ่งหลังจากระบบป้องกันภัยทางอากาศถูกทำลายระหว่างสงคราม 12 วันกับอิสราเอลในเดือนมิ.ย.ปีที่แล้ว และการตัดสินใจเข้าสู่สงครามขึ้นอยู่กับอยาตอลเลาะห์ อาลี คามาเนอี ผู้นำสูงสุด เพียงคนเดียว

ทางด้านกองทัพสหรัฐฯ แถลงว่า ได้จัดกำลังในตะวันออกกลางครอบคลุมขีดความสามารถในการรบทั้งหมดเพื่อปกป้องทหารอเมริกันและผลประโยชน์ของสหรัฐฯ ตลอดจนถึงหุ้นส่วนและพันธมิตร

ทั้งนี้ ระหว่างสงครามอิหร่าน-อิสราเอลเมื่อกลางปีที่แล้ว เตหะรานโจมตีตอบโต้กองกำลังอเมริกันในฐานทัพอากาศอัล อูเดอิดในกาตาร์ ขณะที่กองเรือที่ 5 ในตะวันออกกลางของกองทัพเรือสหรัฐฯ ประจำการอยู่ในบาห์เรน

ขณะเดียวกัน เจ้าหน้าที่อิสราเอลเผยว่า อิสราเอลกำลังจับตาสถานการณ์ระหว่างอเมริกากับอิหร่านอย่างใกล้ชิด และเมื่อคืนวันเสาร์ นายกรัฐมนตรีเบนจามิน เนทันยาฮู ได้หารือกับมาร์โค รูบิโอ รัฐมนตรีต่างประเทศสหรัฐฯ เกี่ยวกับประเด็นต่างๆ ซึ่งรวมถึงอิหร่าน

วิดีโอออนไลน์ที่ใช้ระบบส่งสัญญาณดาวเทียมสตาร์ลิงก์ส่งออกมาจากอิหร่าน เผยให้เห็นผู้ประท้วงรวมตัวกันในย่านปูนัคทางเหนือของเตหะราน และดูเหมือนทางการปิดถนนหลายสาย ขณะที่อีกคลิปมีภาพผู้ประท้วงเดินขบวนอย่างสันติ

สำนักข่าวนักกิจกรรมสิทธิมนุษยชนรายงานว่า การประท้วงในเตหะรานส่วนใหญ่เป็นการชุมนุมแบบกระจัดกระจาย ใช้เวลาสั้นๆ และเปลี่ยนแปลงตลอดเวลา เพื่อรับมือเจ้าหน้าที่กองกำลังความมั่นคงจำนวนมากและความกดดันที่เพิ่มขึ้น นอกจากนั้นทางการยังส่งโดรนสอดแนมบินเหนือสถานที่ชุมนุม และสมาชิกกองกำลังความมั่นคงเคลื่อนไหวรอบสถานที่ชุมนุม

ที่มาชาด เมืองใหญ่อันดับ 2 ของอิหร่าน ผู้ประท้วงเผชิญหน้ากับกองกำลังความมั่นคง ขณะเดียวกัน มีการชุมนุมสนับสนุนรัฐบาลที่เมืองกอมและกาซวิน

แม้อเมริกาประกาศเตือน แต่มีสัญญาณจากคามาเนอีว่า การปราบปรามผู้ประท้วงอาจเริ่มต้นเร็วๆ นี้ โดยเมื่อวันเสาร์ โมฮัมหมัด โมวาเฮดี อาซาด รัฐมนตรียุติธรรมอิหร่าน เตือนว่า ผู้เข้าร่วมการประท้วงและผู้สนับสนุนการก่อจลาจลจะถือเป็น “ศัตรูของพระเจ้า” และมีโทษประหารชีวิต

ทางการอิหร่านตัดสัญญาณอินเทอร์เน็ตและบริการโทรศัพท์ระหว่างประเทศเมื่อวันพฤหัสบดี (8 ม.ค.) แต่ยอมให้สื่อของทางการและกึ่งทางการบางแห่งรายงานข่าวได้

ขณะเดียวกัน มกุฎราชกุมารเรซา ปาห์ลาวี ที่ลี้ภัยอยู่ในต่างแดน เรียกร้องให้ชาวอิหร่านประท้วงในวันเสาร์และอาทิตย์ (10-11 ม.ค.) และชักชวนให้ถือธงรูปสิงโตและดวงอาทิตย์ซึ่งเป็นสัญลักษณ์ดั้งเดิมของอิหร่าน รวมถึงสัญลักษณ์อื่นๆ ของประเทศที่ใช้ในสมัยพระเจ้าชาห์เพื่อยึดพื้นที่สาธารณะ

ทั้งนี้ การประท้วงเริ่มต้นขึ้นในวันที่ 28 ธ.ค. ที่ค่าเงินเรียลของอิหร่านล่ม โดยเทรดที่กว่า 1.4 เรียลต่อดอลลาร์ ขณะที่เศรษฐกิจของประเทศอยู่ภายใต้ความกดดันจากมาตรการแซงก์ชันของนานาชาติซึ่งส่วนหนึ่งเป็นผลจากโครงการนิวเคลียร์ของเตหะราน ต่อมาการประท้วงลุกลามกลายเป็นการท้าทายระบอบเทวาธิปไตยของอิหร่านโดยตรง