กระทรวงการต่างประเทศของพม่าปฏิเสธกลไกการสืบสวนอิสระกรณีพม่า (IIMM) ของสหประชาชาติ หลังจากที่นิโคลัส โคอุมเจียน หัวหน้าคณะผู้สืบสวนกล่าวปราศรัยในการประชุมคณะมนตรีสิทธิมนุษยชนแห่งสหประชาชาติ ครั้งที่ 63 ในเจนีวา สวิตเซอร์แลนด์
รัฐบาลพม่าได้ตอบโต้รายงานประจำปี 2569 ของ IIMM โดยเรียกรายงานดังกล่าวว่าเป็นข้อกล่าวหาฝ่ายเดียวต่อกองทัพพม่าจากกลุ่มต่อต้าน และเสริมว่าพม่าไม่เคยยอมรับ IIMM นับตั้งแต่ก่อตั้งในปี 2561
นอกจากนี้ รัฐบาลพม่ายังกล่าวหาว่าสำนักงานข้าหลวงใหญ่สิทธิมนุษยชนแห่งสหประชาชาติ (OHCHR) จัดตั้ง IIMM ขึ้นโดยไม่ได้รับความยินยอมจากเนปีดอ เพื่อที่จะใช้แรงกดดันทางการเมืองต่อรัฐอธิปไตย
ทั้งนี้ IIMM ได้รับมอบหมายภารกิจให้รวบรวมและเก็บรักษาหลักฐานเกี่ยวกับอาชญากรรมร้ายแรงระหว่างประเทศที่เกิดขึ้นในพม่านับตั้งแต่ปี 2564 โดยรายงานของ IIMM กล่าวหาว่ากองทัพพม่ายกระดับการโจมตีทางอากาศต่อพลเรือนในช่วงก่อนการเลือกตั้งปี 2568-2569 โดยเฉพาะระหว่างวันที่ 28 ธันวาคม 2568 ถึงวันที่ 25 มกราคม 2569
ด้านกระทรวงการต่างประเทศของพม่าระบุว่าการโจมตีทางอากาศมุ่งเป้าที่เป้าหมายทางทหารเท่านั้น เพื่อตอบโต้การเข้ายึดเมืองและหมู่บ้านต่างๆ ของกลุ่มก่อการร้าย คำที่รัฐบาลทหารใช้เรียกกลุ่มกองกำลังต่อต้าน
รัฐบาลพม่ายังกล่าวหาว่ารายงานของ IIMM มีส่วนซ้ำเติมความรุนแรงและความไร้เสถียรภาพในพม่า อีกทั้งยังเป็นอุปสรรคต่อความพยายามสร้างสันติภาพของรัฐบาลในเนปีดอ
อย่างไรก็ตาม โคอุมเจียนกล่าวกับสำนักข่าวดีวีบีในการให้สัมภาษณ์พิเศษเมื่อเดือนที่แล้วว่า เป็นเรื่องยากที่จะพิสูจน์ว่าการโจมตีทางอากาศของรัฐบาลทหารมีเจตนามุ่งเป้าไปที่พลเรือน แต่เขากล่าวเสริมว่าพลเรือนได้รับผลกระทบจากการโจมตีทางอากาศในสัดส่วนที่สูงกว่าพลรบมาก
IIMM ได้บันทึกข้อมูลเกี่ยวกับการเพิ่มขึ้นของการโจมตีทางอากาศโดยรัฐบาลทหารในพื้นที่ที่กำหนดจัดการเลือกตั้ง รวมถึงกรณีการจับกุมพลเรือนเนื่องจากวิพากษ์วิจารณ์กระบวนการเลือกตั้งของรัฐบาลทหาร
สำนักข่าวดีวีบีได้รวบรวมข้อมูลเหตุโจมตีทางอากาศได้ 2,272 ครั้ง ที่ประกอบด้วยการโจมตีด้วยเครื่องบินรบ โดรน พารามอเตอร์ และไจโรคอปเตอร์ นับตั้งแต่เกิดเหตุแผ่นดินไหวในพม่าเมื่อวันที่ 28 มีนาคม 2568 จนถึงวันที่ 31 มกราคม 2569 และพบว่ามีผู้เสียชีวิตอย่างน้อย 1,684 คน และได้รับบาดเจ็บ 3,650 คน
เมื่อวันที่ 27 กรกฎาคม นักกิจกรรมเพื่อประชาธิปไตยจำนวน 9 คน ในเขตมัณฑะเลย์ ถูกตัดสินจำคุกเป็นเวลานานถึง 37 ปี ภายใต้กฎหมายคุ้มครองการเลือกตั้งและกฎหมายต่อต้านการก่อการร้าย
และนับตั้งแต่กฎหมายคุ้มครองการเลือกตั้งมีผลบังคับใช้เมื่อวันที่ 29 กรกฎาคม 2568 มีผู้ถูกจำคุกอย่างน้อย 18 คน ถูกจับกุมตัว 84 คน และถูกตั้งข้อหา 269 คน ตามข้อมูลจากสำนักข่าวดีวีบี
ทั้งนี้ IIMM เปิดเผยว่า ขณะนี้ข้อมูลหลักฐานของหน่วยงานประกอบด้วยข้อมูลจากแหล่งต่างๆ กว่า 1,600 แห่ง และคำให้การของพยาน 750 ปาก ซึ่งข้อมูลเหล่านี้ยังถูกส่งต่อไปยังกระบวนการยุติธรรมภายใต้เขตอำนาจศาลสากล และศาลระหว่างประเทศต่างๆ รวมถึงศาลอาญาระหว่างประเทศ (ICC) และศาลยุติธรรมระหว่างประเทศ (ICJ) เพื่อสนับสนุนการดำเนินคดีอาญาต่อกองทัพพม่าในอนาคต.
