ชาวพม่าและกลุ่มผู้สนับสนุนประชาธิปไตยในญี่ปุ่นและเกาหลีใต้ได้จัดการชุมนุมเมื่อวันอาทิตย์ที่ผ่านมา (13) เพื่อสนับสนุนการรณรงค์ของเอกอัครราชทูตจ่อ โม ตุน ในการรักษาตำแหน่งผู้แทนถาวรพม่าประจำสหประชาชาติ ความเคลื่อนไหวที่เกิดขึ้นหนึ่งวันหลังจากรัฐบาลพม่าในกรุงเนปิดอประกาศว่าจะดำเนินการขอหมายจับระหว่างประเทศ
“ขณะนี้ รัฐบาลทหารกำลังพยายามอย่างเต็มที่ที่จะยึดครองที่นั่งของพม่าในสหประชาชาติ แต่เอกอัครราชทูตจ่อ โม ตุน เป็นเพียงคนเดียวที่สามารถสะท้อนเสียงที่แท้จริงของประชาชนชาวพม่าไปยังสหประชาชาติและประชาคมโลกได้” ซอ บา หล่า เต็ง ผู้แทนรัฐบาลเอกภาพแห่งชาติ (NUG) ประจำญี่ปุ่น กล่าวกับสำนักข่าวดีวีบี
กระทรวงการต่างประเทศของรัฐบาลมิน อ่อง หล่าย ระบุเมื่อวันที่ 12 กันยายนว่า ทางการกำลังดำเนินการขอหมายจับ จ่อ โม ตุน ใน 6 ข้อหา ที่รวมถึงข้อกล่าวหาเรื่องการติดต่อสื่อสารกับ NUG และคณะกรรมการผู้แทนสมัชชาแห่งสหภาพ (CRPH) โดยทั้ง 2 กลุ่มเป็นตัวแทนของสมาชิกสภาที่ได้รับเลือกตั้งในปี 2563 แต่ถูกโค่นลงจากอำนาจจากการรัฐประหารโดยกองทัพในปี 2564 และยังถูกรัฐบาลทหารประกาศให้เป็นองค์กรผิดกฎหมายและก่อการร้าย
รัฐบาลเนปิดอได้ปลดเอกอัครราชทูต จ่อ โม ตุน ออกจากตำแหน่งเมื่อวันที่ 27 กุมภาพันธ์ 2564 หลังจากที่เขาเรียกร้องให้ประชาคมโลกประณามการรัฐประหารระหว่างการกล่าวถ้อยแถลงในที่ประชุมสมัชชาใหญ่แห่งสหประชาชาติ
เอกอัครราชทูต จ่อ โม ตุน ยังคงทำหน้าที่เป็นตัวแทนของพม่าในสหประชาชาติต่อ แม้ว่ารัฐบาลทหารจะพยายามแต่งตั้ง อ่อง ทูเรน เข้ามาแทนที่เขาก็ตาม โดย อ่อง ทูเรน เป็นอดีตนายทหารยศพันเอกที่รับราชการมาตั้งแต่อายุ 18 ปี ตามข้อมูลประวัติส่วนตัวอย่างเป็นทางการที่ยื่นต่อสหประชาชาติเมื่อวันที่ 12 พฤษภาคม 2564
“การยอมให้ตัวแทนที่ได้รับการแต่งตั้งจากกองทัพเข้ามานั่งในตำแหน่งตัวแทนของพม่าที่สหประชาชาติ จะทำให้ประชาชนในประเทศตกอยู่ในความเสี่ยงมากขึ้น” ขิ่น ซายา มิน นักเคลื่อนไหวสนับสนุนประชาธิปไตยชาวพม่าที่อาศัยอยู่ในญี่ปุ่น กล่าว
นอกจากนี้ ยังมีการจัดกิจกรรมรวมตัวเพื่อสนับสนุนเอกอัครราชทูต จ่อ โม ตุน ในเกาหลีใต้หลังจากการฉายภาพยนตร์เรื่อง RAY: The Movie ที่โรงภาพยนตร์แห่งหนึ่งในเมืองอินชอน เมื่อวันที่ 13 กันยายน
คิม อาริส บุตรชายของอองซานซูจี ได้กล่าวปราศรัยในการชุมนุมสนับสนุนเอกอัครราชทูต จ่อ โม ตุน บริเวณด้านหน้าอาคารรัฐสภาในกรุงลอนดอน เมื่อวันที่ 12 กันยายน
“ที่นั่งของพม่าในสหประชาชาติเป็นของประชาชน ไม่ใช่ของนายพลที่ก่อสงครามกับประชาชน” คิม อาริส กล่าวปราศรัย
“เอกอัครราชทูต จ่อ โม ตุน ยืนหยัดอย่างมั่นคงบนเวทีโลก ส่งเสียงแทนชาวพม่าหลายล้านคนที่ถูกกองทัพกดขี่ข่มเหงให้เงียบเสียง และส่งเสียงให้กับนักโทษและผู้ถูกคุมขังทางการเมืองทั้งหมด รวมถึงมารดาของข้าพเจ้า ดอว์ อองซานซูจี” คิม อาริส กล่าว
การชุมนุมในญี่ปุ่น เกาหลีใต้ และอังกฤษ ในช่วงสุดสัปดาห์ เป็นส่วนหนึ่งของความพยายามในระดับนานาชาติของชาวพม่าในต่างแดนเพื่อสนับสนุนให้ จ่อ โม ตุน ยังคงดำรงตำแหน่งผู้แทนถาวรของพม่าประจำสหประชาชาติ แทนการถูกแทนที่ด้วย อ่อง ทูเรน ที่เป็นบุคคลซึ่งได้รับการเสนอชื่อจากรัฐบาลทหาร
ผู้จัดการชุมนุมระบุว่ากิจกรรมรวมตัวสนับสนุน จ่อ โม ตุน ครั้งสุดท้ายมีกำหนดจัดขึ้นที่บริเวณด้านหน้าสำนักงานใหญ่สหประชาชาติในนครนิวยอร์ก ในวันที่ 19 กันยายน
เมื่อวันที่ 8 กันยายนที่ผ่านมา เอกอัครราชทูต จ่อ โม ตุน และคณะผู้แทนจากพม่าได้เข้าร่วมพิธีปิดสมัยประชุมครั้ง 80 และการเปิดสมัยประชุมครั้งที่ 81 ของสมัชชาใหญ่แห่งสหประชาชาติในนครนิวยอร์ก
ในวันเดียวกันนั้น คณะกรรมการรับรองคุณวุฒิแห่งสหประชาชาติ ที่ประกอบด้วยสมาชิก 9 ประเทศ ได้รับมอบหมายให้พิจารณาข้อเรียกร้องที่ขัดแย้งเกี่ยวกับตัวแทนของพม่าในสหประชาชาติ โดยคณะกรรมการชุดนี้ประกอบด้วยบาฮามาส เบลเยียม เบนิน จีน จาเมกา รัสเซีย ยูกันดา สหรัฐฯ และวานูอาตู
คณะกรรมการจะพิจารณาว่าจ่อ โม ตุน จะยังคงได้รับการรับรองให้เป็นตัวแทนของพม่าต่อไป หรือจะให้การรับรอง อ่อง ทูเรน ที่รัฐบาลทหารเสนอชื่อ เข้าทำหน้าที่แทน
คณะกรรมการชุดนี้ได้เลื่อนการตัดสินใจเรื่องผู้แทนของพม่าในสหประชาชาติมาโดยตลอดในช่วง 5 ปีที่ผ่านมา ส่งผลให้จ่อ โม ตุน ยังคงรักษาที่นั่งดังกล่าวไว้ได้
