ศาลสูงฮ่องกงมีคำพิพากษาเมื่อวันจันทร์ (15 ธ.ค.) ให้ จิมมี ไหล่ (Jimmy Lai) นักธุรกิจอดีตเจ้าพ่อสื่อและนักเคลื่อนไหวเพื่อประชาธิปไตยฮ่องกง มีความผิดฐานสมคบคิดกับกองกำลังต่างชาติ ในคดีซึ่งเป็นที่จับตามองสูงสุดภายใต้กฎหมายความมั่นคงแห่งชาติที่จีนนำมาบังคับใช้กับฮ่องกง ซึ่งอาจทำให้ ไหล่ ต้องโทษถึงขั้นจำคุกตลอดชีวิต
คดีนี้ดึงดูดความสนใจจากนานาชาติเกี่ยวกับความเป็นอิสระของศาลในฮ่องกง ท่ามกลางการปราบปรามสิทธิและเสรีภาพในนครศูนย์กลางทางการเงินระดับโลก ตามหลังเหตุการณ์ประท้วงเรียกร้องประชาธิปไตยเมื่อปี 2019 ที่รัฐบาลจีนมองว่าเป็นการท้าทายอำนาจการปกครองของตน
ในขณะที่ผู้สนับสนุนของ ไหล่ วัย 78 ปี มองว่าเขาเป็นนักต่อสู้เพื่ออิสรภาพ ปักกิ่งกลับมองว่าเขาเป็นผู้บงการการประท้วง และเป็นผู้สมคบคิดที่สนับสนุนให้สหรัฐฯ คว่ำบาตรฮ่องกงและจีนแผ่นดินใหญ่ ทางการจีนปฏิเสธข้อกล่าวหาเรื่องการบ่อนทำลายหลักนิติธรรมของเมือง
เอสเธอร์ โตะห์ ผู้พิพากษาศาลฮ่องกง ระบุในห้องพิจารณาคดีซึ่งเต็มไปด้วยผู้คนว่า “ไม่ต้องสงสัยเลย” ว่า ไหล่ “ได้เก็บความขุ่นเคืองและความเกลียดชัง” ต่อประเทศจีนมาเป็นเวลานานหลายปีในวัยผู้ใหญ่ของเขา
ไหล่ ซึ่งสวมเสื้อกันหนาวสีเขียวอ่อนและเสื้อแจ็กเก็ตสีเทา นั่งกอดอกฟังคำตัดสินเงียบๆ
สำหรับผู้พิพากษาอีกสองคนในคดีนี่คือ อเล็กซ์ ลี และ ซูซานา ดัลมาดา เรเมดิโอส
ไหล่ ซึ่งเป็นผู้ก่อตั้งหนังสือพิมพ์ Apple Daily ที่ปิดตัวไปแล้ว และเป็นหนึ่งในคนที่วิพากษ์วิจารณ์คณะผู้นำพรรคคอมมิวนิสต์จีนอย่างเปิดเผยที่สุด ได้ถูกจำคุกมาแล้ว 5 ปี และเผชิญกับการฟ้องร้องมากมายภายใต้กฎหมายความมั่นคงที่ปักกิ่งประกาศใช้ในฮ่องกงเพื่อตอบสนองเหตุการณ์ประท้วงของกลุ่มเรียกร้องประชาธิปไตยในปี 2019
การพิจารณาคดีก่อนการตัดสินโทษซึ่ง ไหล่ยังมีโอกาสขอความเมตตาลดหย่อนโทษได้ มีกำหนดจัดขึ้นในวันที่ 12 ม.ค. ซึ่ง สตีเวน กวาน ทนายความของเขา ระบุว่า ไหล่ จะตัดสินใจว่าจะอุทธรณ์หรือไม่หลังจากมีการตัดสินโทษแล้ว
จอห์น ลี ผู้นำฮ่องกง และ สตีฟ ลี ผู้บัญชาการตำรวจความมั่นคงแห่งชาติ กล่าวกับผู้สื่อข่าวเมื่อวันจันทร์ (15) ว่า พวกเขาพอใจกับคำพิพากษา
“ศาลมีความมั่นใจ ไม่เกรงกลัวต่อการข่มขู่ใดๆ และปฏิบัติหน้าที่ในการปกป้องความมั่นคงของชาติอย่างมั่นคง” ผู้นำฮ่องกงกล่าวที่สนามบิน ก่อนการไปเยือนปักกิ่งตามกำหนดการ
ไล่ ซึ่งมีปัญหาสุขภาพหลายอย่าง รวมถึงโรคเบาหวานและความดันโลหิตสูง ถูกตัดสินว่ามีความผิดในข้อหาสมคบคิดกับกองกำลังต่างชาติ 2 กระทง และข้อหาสมคบคิดเผยแพร่เอกสารปลุกปั่นให้เกิดความไม่สงบอีก 1 กระทง ซึ่งเขาปฏิเสธทุกข้อกล่าวหา
คำตัดสินนี้ถือเป็นการปิดฉากปีที่กลุ่มฝ่ายค้านประชาธิปไตยของฮ่องกงแทบจะสูญหายไปภายใต้แรงกดดันจากปักกิ่ง โดยพรรคประชาธิปไตย (Democratic Party) ได้ลงมติยุบพรรคเมื่อวันอาทิตย์ (14)
หลายประเทศ รวมถึงสหรัฐอเมริกาและอังกฤษ ตลอดจนกลุ่มสิทธิมนุษยชน เชื่อว่าการพิจารณาคดีนี้มีแรงจูงใจทางการเมือง และเรียกร้องให้ปล่อยตัว ไหล่ ในทันที ขณะที่ประธานาธิบดี โดนัลด์ ทรัมป์ แห่งสหรัฐฯ ได้หารือเกี่ยวกับคดีของ ไหล่กับประธานาธิบดี สี จิ้นผิง ในการประชุมเมื่อเดือน ต.ค. และกล่าวว่าเขาจะทำอย่างสุดความสามารถเพื่อ “ช่วยเหลือ” ไหล่
เบห์ ลีห์ ยี ผู้อำนวยการประจำภูมิภาคเอเชียแปซิฟิกของคณะกรรมการคุ้มครองนักข่าว (Committee to Protect Journalists)
เรียกคำตัดสินนี้ว่าเป็น “การตัดสินที่หลอกลวง” และ “การกดขี่ข่มเหงอย่างน่าอับอาย”
เธอกล่าวว่า “คำตัดสินนี้เน้นย้ำถึงการดูหมิ่นเสรีภาพสื่ออย่างสิ้นเชิงของฮ่องกง อาชญากรรมเดียวของ จิมมี ไหล่ คือการทำหนังสือพิมพ์และปกป้องประชาธิปไตย”
รัฐบาลจีนและฮ่องกงกล่าวว่า การพิจารณาคดีของ ไหล่ นั้นเป็นไปอย่าง “ยุติธรรมและเที่ยงธรรม” และกฎหมายความมั่นคงแห่งชาติปฏิบัติต่อทุกคนอย่างเท่าเทียม พร้อมย้ำว่า “ไม่มีเสรีภาพที่สมบูรณ์แบบเมื่อพูดถึงการรักษาความมั่นคงของชาติ”
ที่มา: รอยเตอร์
