หยุนฉิง เจี้ยน (Yunqing Jian) นักวิทยาศาสตร์ชาวจีนที่ถูกกล่าวหาว่าลักลอบนำวัสดุชีวภาพอันตรายเข้าสหรัฐฯ ได้ให้การรับสารภาพในศาลรัฐมิชิแกนเมื่อวันพุธที่ผ่านมา โดยศาลตัดสินไม่เพิ่มโทษจำคุกเพิ่มเติม นอกจากระยะเวลา 5 เดือนที่เธอถูกคุมขังระหว่างการพิจารณาคดี
เจี้ยน ซึ่งเคยเป็นนักวิจัยชั่วคราวในห้องแล็บของมหาวิทยาลัยมิชิแกน จะได้รับการปล่อยตัวและถูกส่งตัวกลับประเทศจีนในเร็ว ๆ นี้ ผู้พิพากษาในคดีนี้เรียกเหตุการณ์ดังกล่าวว่าเป็น “คดีที่แปลกมาก” และกล่าวว่าเจี้ยนเป็น “นักวิจัยที่มีความสามารถสูงอย่างเหลือเชื่อ”
หญิงวัย 33 ปีรายนี้ถูกจับกุมเมื่อเดือนมิถุนายน หลังถูกกล่าวหาว่าสมคบกับแฟนหนุ่มเพื่อศึกษาและเพาะเลี้ยงเชื้อรามีพิษในห้องแล็บของมหาวิทยาลัย เชื้อราดังกล่าวคือ Fusarium graminearum ซึ่งสามารถทำลายพืชผลอย่างข้าวสาลี ข้าวบาร์เลย์ ข้าวโพด และข้าว ในปี 2024 แฟนหนุ่มของเธอชื่อ ซุ่นหย่ง หลิว (Zunyong Liu) ถูกจับได้ขณะนำตัวอย่างเชื้อราเข้ามาในสหรัฐฯ ที่สนามบินดีทรอยต์
ในประเทศจีน เจี้ยนและหลิวเป็นผู้เชี่ยวชาญด้านการศึกษาของเชื้อ Fusarium graminearum ซึ่งสามารถพบได้ทั่วไปในไร่นาของสหรัฐฯ ขึ้นอยู่กับสภาพอากาศและฤดูปลูก แต่การนำเชื้อชนิดนี้เข้าประเทศสหรัฐฯ โดยไม่มีใบอนุญาตจากรัฐบาลถือว่าผิดกฎหมาย และทางมหาวิทยาลัยไม่มีใบอนุญาตดังกล่าว
อัยการผู้ช่วยสหรัฐฯ ไมเคิล มาร์ติน (Michael Martin) ระบุว่าการกระทำนี้ “อาจก่อให้เกิดอันตรายร้ายแรง” แม้ไม่ได้ขยายความรายละเอียดเพิ่มเติม เขากล่าวต่อศาลว่า
“ผมไม่มีหลักฐานว่าเธอต้องการทำร้ายใคร แต่ก็ไม่มีหลักฐานว่าเธอทำสิ่งนี้เพื่อประโยชน์ของมนุษยชาติด้วยเช่นกัน”
อย่างไรก็ตาม โรเจอร์ อินเนส (Roger Innes) ผู้เชี่ยวชาญจากมหาวิทยาลัยอินเดียนา ซึ่งตรวจสอบหลักฐานให้ทีมทนายของเจี้ยน กล่าวว่า “ไม่มีความเสี่ยงใด ๆ ต่อเกษตรกรอเมริกันหรือใครก็ตาม” และไม่พบเจตนาที่จะสร้างสายพันธุ์เชื้อราที่ร้ายแรงขึ้น เขายังตั้งข้อสังเกตว่า หลิวอาจเพียงต้องการใช้กล้องจุลทรรศน์พิเศษในแล็บของมหาวิทยาลัยเท่านั้น
มาร์ตินเคยขอให้ศาลตัดสินจำคุกเจี้ยน 2 ปี ซึ่งมากกว่าค่าสูงสุดในแนวทางการตัดสินโทษถึง 4 เท่า (ที่กำหนดไว้เพียง 6 เดือน) แต่ผู้พิพากษา ซูซาน เดอเคลิร์ก (Susan DeClercq) มีคำตัดสินให้จำคุกเพียง 5 เดือน ซึ่งเป็นเวลาที่เจี้ยนถูกคุมขังไปแล้ว
ขณะถูกพาตัวเข้าศาลโดยมีโซ่ตรวนที่ข้อเท้าและเอว เจี้ยนกล่าวขอโทษสั้น ๆ และให้ศาลพิจารณาจากจดหมายที่เธอเขียนไว้ล่วงหน้า ซึ่งมีใจความว่า
“ฉันไม่ได้ปฏิบัติตามกฎเพราะอยู่ภายใต้แรงกดดันให้ทำวิจัยและสร้างผลลัพธ์ การวิจัยของฉันไม่ได้มีเจตนาทำร้ายใคร แต่เพื่อหาวิธีปกป้องพืชผลจากโรคต่าง ๆ”
ข้อหาสมคบคิดถูกยกเลิก แลกกับการที่เธอรับสารภาพในข้อหาลักลอบนำเข้าวัสดุชีวภาพและให้การเท็จต่อเจ้าหน้าที่ เธอยอมรับว่าได้ขอให้เพื่อนร่วมงานในจีนส่งเชื้อรามาให้โดยซ่อนไว้ในหนังสือเมื่อปี 2024 ซึ่งถูกเจ้าหน้าที่สหรัฐฯ ตรวจพบก่อนถึงมือเธอ
หลิว แฟนหนุ่มของเจี้ยน ก็ถูกตั้งข้อหาในคดีเดียวกัน แต่เขาอยู่ในประเทศจีนและไม่น่าจะเดินทางกลับมาขึ้นศาลในสหรัฐฯ
