บังกลาเทศกำลังถอยหลังเข้าสู่การปกครองสายแข็งทางศาสนา เมื่อรัฐบาลยูนุสยอมจำนนต่อกลุ่มสุดโต่งทางศาสนา
ธากา — บังกลาเทศดูเหมือนกำลังเข้าสู่ช่วงอันตรายใหม่ของ “ความไม่อดทนทางศาสนา” รัฐบาลเฉพาะกาลที่นำโดย มูฮัมหมัด ยูนุส เจ้าของรางวัลโนเบล ได้ประกาศยกเลิกแผนการจ้าง ครูดนตรีและครูพลศึกษา ในโรงเรียนประถมของรัฐ ซึ่งหลายฝ่ายมองว่าเป็นการยอมจำนนต่อกลุ่มอิสลามหัวรุนแรง
การตัดสินใจครั้งนี้เกิดขึ้นหลังจากหลายสัปดาห์ของแรงกดดันจากองค์กรอิสลามสายอนุรักษ์ ที่ออกมาต่อต้านการจ้างงานดังกล่าวโดยเรียกว่าตำแหน่งเหล่านี้ “ขัดต่อหลักอิสลาม” และ “ไม่จำเป็น” พร้อมขู่จะจัดการชุมนุมใหญ่หากรัฐบาลไม่ยกเลิกนโยบายนี้
แม้กระทรวงศึกษาธิการจะอ้างว่าการยกเลิกนี้เป็นส่วนหนึ่งของ “การปรับแก้กฎระเบียบ” แต่เจ้าหน้าที่ปฏิเสธที่จะชี้แจงถึงจังหวะเวลาและอิทธิพลของกลุ่มศาสนาในการตัดสินใจครั้งนี้ มาซูด อัคห์ตาร์ ข่าน เจ้าหน้าที่กระทรวงฯ ยืนยันว่า ระเบียบใหม่ได้ตัดตำแหน่งครูดนตรีและพลศึกษาออกแล้ว แต่ปฏิเสธที่จะตอบว่าการเปลี่ยนแปลงนี้เกิดจากแรงกดดันของกลุ่มศาสนาหรือไม่
⸻
กลุ่มอิสลามิสต์ประกาศ “ชัยชนะ”
กลุ่มอย่าง Jamaat-e-Islami, Islami Andolon Bangladesh, และ Khilafat Majlis เป็นแกนนำในการเคลื่อนไหวคัดค้านนับตั้งแต่แผนนี้ถูกประกาศเมื่อเดือนสิงหาคมที่ผ่านมา
ผู้นำของพวกเขาเรียกร้องให้แต่งตั้งเฉพาะครูสอนศาสนาในโรงเรียนประถมเท่านั้น โดยกล่าวว่าวิชาดนตรีเป็น “สิ่งผิดศีลธรรม” ที่จะ “บ่อนทำลายคุณธรรมของเด็ก”
ไซเยด เราซูล คาริม ผู้นำศาสนาและหัวหน้ากลุ่ม Islami Andolon Bangladesh กล่าวว่า
“เมื่อก่อนสมัยเราเด็ก ๆ มุสลิมกับฮินดูมีครูสอนศาสนาแยกกัน แต่ตอนนี้พวกเขากลับอยากจ้างครูสอนดนตรี? เขาจะมาสอนอะไร — ความไม่สำรวมและการท้าทายหรือ? พวกเราจะไม่มีวันยอมรับสิ่งนี้เด็ดขาด”
⸻
นักวิเคราะห์เตือน “แนวโน้มแบบตาลีบัน”
นักวิเคราะห์ทางการเมืองเตือนว่า การที่รัฐบาลยูนุสยอมถอยภายใต้แรงกดดันเช่นนี้ มีลักษณะคล้ายกับการห้ามสอนดนตรีของรัฐบาลตาลีบันในอัฟกานิสถาน และเป็นสัญญาณของการเพิ่มขึ้นของลัทธิหัวรุนแรงทางศาสนาในบังกลาเทศนับตั้งแต่การโค่นอำนาจของอดีตนายกรัฐมนตรี ชีค ฮาซินา
นักวิเคราะห์รายหนึ่งในธากากล่าวว่า
“การที่รัฐบาลยอมจำนนต่อข้อเรียกร้องของกลุ่มอิสลามิสต์ เป็นเรื่องที่น่ากังวลมาก มันแสดงให้เห็นว่ารากฐานความเป็นรัฐฆราวาสของบังกลาเทศกำลังเปราะบางเพียงใด”
ในช่วงไม่กี่สัปดาห์ที่ผ่านมา กลุ่มอิสลามหัวรุนแรงยิ่งได้ใจ และขยายข้อเรียกร้องไปถึงการ ห้ามกิจกรรมของสมาคมนานาชาติแห่งจิตสำนึกของกฤษณะ (ISKCON) โดยกล่าวหาว่าองค์กรนี้ดำเนิน “วาระต่อต้านอิสลาม”
เหตุการณ์ครั้งนี้จึงถือเป็นสัญญาณที่น่ากังวลว่า บังกลาเทศ ซึ่งเคยได้รับการยกย่องว่าเป็นต้นแบบของ “อิสลามสายกลาง” อาจกำลังถอยหลังเข้าสู่ยุคของ การกดขี่ทางวัฒนธรรมในแบบตาลีบัน
⸻
