การเรียกร้องจากนานาชาติและภูมิภาคต่างๆ ที่ประสานเสียงกัน กำลังทวีแรงกดดันต่อเนปีดออย่างหนัก โดยเรียกร้องให้รัฐบาลพม่าปล่อยตัวอองซานซูจี ที่ปรึกษาแห่งรัฐที่ถูกคุมขังโดยทันที และเรียกร้อง “หลักฐานยืนยันว่าเธอยังมีชีวิตอยู่” หลังจากที่โทษจำคุกของเธอลดลงเหลือ 18 ปี และถูกย้ายไปกักบริเวณในบ้าน โดยไม่มีการตรวจสอบยืนยัน
ในคำแถลงที่ออกพร้อมกันเมื่อวันที่ 5 พ.ค. และวันที่ 6 พ.ค. สถานทูตนอร์เวย์ อังกฤษ ออสเตรเลีย และสวิตเซอร์แลนด์ ได้แสดงความกังวลอย่างยิ่งต่อการคุมขัง สุขภาพ และการถูกแยกตัวอย่างโดดเดี่ยวของผู้ชนะรางวัลโนเบลวัย 80 ปีผู้นี้
คณะผู้แทนจากชาติตะวันตกได้เรียกร้องร่วมกันให้พม่าอนุญาตให้ซูจีติดต่อกับครอบครัว ทีมทนายความ และผู้เชี่ยวชาญทางการแพทย์โดยทันที รวมถึงการเข้าถึงของผู้แทนจากสหประชาชาติและสมาคมประชาชาติแห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ (อาเซียน)ด้วย
สถานทูตต่างๆ ยังได้ย้ำข้อเรียกร้องที่กว้างขึ้นของพวกเขา คือการปล่อยตัวนักโทษทางการเมืองทั้งหมดอย่างไม่มีเงื่อนไข การยุติความรุนแรงทางทหารโดยทันที โดยเฉพาะอย่างยิ่งการโจมตีทางอากาศและการโจมตีด้วยโครนต่อพลเรือน และการรับประกันการเข้าถึงด้านมนุษยธรรมที่ความปลอดภัยและไม่ถูกขัดขวาง
ความพยายามทางการทูตนี้เกิดขึ้นพร้อมกับความไม่พอใจที่เพิ่มขึ้นในภูมิภาค ฟิลิปปินส์ที่ดำรงตำแหน่งประธานอาเซียนในปี 2569 ได้เรียกร้องอย่างชัดเจนต่อรัฐบาลพม่าให้ผู้แทนพิเศษของอาเซียนเข้าพบหารือกับอองซานซูจีโดยตรง
มะนิลาได้เน้นย้ำว่าการอำนวยความสะดวกในการสื่อสารระหว่างซูจีและครอบครัวของเธอเป็นขั้นตอนสำคัญสู่การปรองดองแห่งชาติอย่างแท้จริงและการเจรจาทางการเมืองที่ครอบคลุมทุกฝ่าย
ระหว่างการประชุมสุดยอดอาเซียนครั้งที่ 48 ในเมืองเซบู วันที่ 7-8 พ.ค. สมาชิกรัฐสภาอาเซียนเพื่อสิทธิมนุษยชน (APHR) ได้เรียกร้องให้อาเซียนเข้าร่วมอย่างเป็นทางการในการเรียกร้องระหว่างประเทศให้ปล่อยตัวซูจีทันที
ความวิตกกังวลทั่วโลกเกี่ยวกับสภาพของซูจีเพิ่มสูงขึ้น หลังจากที่รัฐบาลพม่าประกาศเมื่อวันที่ 30 เม.ย. ว่าเธอถูกย้ายจากเรือนจำเนปีดอไปอยู่ภายใต้การกักบริเวณในบ้าน
รัฐบาลไม่ได้ให้หลักฐานภาพถ่ายหรือการตรวจสอบยืนยันสถานที่ หรือสถานะสุขภาพของเธอ แม้ว่าพล.อ.อาวุโส มิน อ่อง หล่าย จะอ้างเมื่อเร็วๆ นี้ว่าเธอได้รับการดูแลอย่างดี ระหว่างการพบหารือกับรัฐมนตรีต่างประเทศของไทยเมื่อวันที่ 22 เม.ย.
สำหรับครอบครัวและผู้สนับสนุนของซูจี การรับรองด้วยคำพูดของพล.อ.อาวุโส มิน อ่อง หล่าย นั้นยังไม่เพียงพอ
“ผมแค่อยากได้หลักฐานว่าแม่ยังมีชีวิตอยู่มากกว่าสิ่งอื่นใดทั้งหมด” คิม อาริส ลูกชายของซูจี กล่าวกับสำนักข่าว DVB
คำร้องขออย่างสิ้นหวังของเขากลายเป็นเสียงเรียกร้องของการเคลื่อนไหวในระดับโลก การชุมนุมเรียกร้อง “Proof of Life” เพื่อขอหลักฐานที่ตรวจสอบได้เกี่ยวกับสภาพของอองซานซูจี ได้เกิดขึ้นในหลายพื้นที่ ทั้งในญี่ปุ่น เกาหลีใต้ ออสเตรเลีย สหรัฐฯ อังกฤษ และแคนาดา ตั้งแต่วันที่ 21 เม.ย.
ซูจีถูกควบคุมตัวนับตั้งแต่กองทัพยึดอำนาจในการรัฐประหารเมื่อวันที่ 1 ก.พ. 2564 เธอถูกตัดสินว่ามีความผิดในหลายข้อหา ตั้งแต่การทุจริตคอร์รัปชั่น ไปจนถึงการละเมิดกฎหมายความลับของรัฐ ที่กลุ่มสิทธิมนุษยชนระหว่างประเทศและผู้นำโลกประณามข้อกล่าวหาอย่างกว้างขวางว่ามีแรงจูงใจทางการเมือง ที่ออกแบบมาเพื่อกันเธอออกจากเวทีการเมือง.
