กัมพูชาจะเริ่มกระบวนการไกล่เกลี่ยภาคบังคับกับไทยภายใต้อนุสัญญาสหประชาชาติว่าด้วยกฎหมายทะเล (UNCLOS) หลังไทยตัดสินใจที่จะยุติข้อตกลงทวิภาคีสำคัญเกี่ยวกับข้อพิพาททางทะเลที่ทับซ้อนกัน รัฐมนตรีของกัมพูชาระบุ
“วันนี้ หลังจากที่ไทยปฏิเสธบันทึกความเข้าใจปี 2544 (MOU44) แต่เพียงฝ่ายเดียว กัมพูชาขอประกาศว่าจะเริ่มกระบวนการไกล่เกลี่ยภาคบังคับกับไทยภายใต้อนุสัญญาสหประชาชาติว่าด้วยกฎหมายทะเล (UNCLOS)” ปรัก สุคน รัฐมนตรีกระทรวงการต่างประเทศของกัมพูชา กล่าว
ในคำแถลงอย่างเป็นทางการ กระทรวงการต่างประเทศกัมพูชาระบุว่า กัมพูชา “ไม่มีทางเลือก” นอกจากต้องใช้กลไกการระงับข้อพิพาทภายใต้ข้อตกลง UNCLOS หลังจากคณะรัฐมนตรีของไทยมีมติที่จะยุติบันทึกความเข้าใจฉบับปี 2544 ที่เป็นกรอบการทำงานเดียวที่มีอยู่สำหรับการเจรจาเขตแดนทางทะเลระหว่างสองประเทศ
ภายใต้ข้อตกลง การไกล่เกลี่ยภาคบังคับเป็นกลไกการระงับข้อพิพาทที่บังคับใช้เมื่อการเจรจาล้มเหลว แตกต่างจากการอนุญาโตตุลาการที่มีผลผูกพัก การไกล่เกลี่ยภาคบังคับจะเกี่ยวข้องกับคณะกรรมการไกล่เกลี่ยที่ให้คำแนะนำในการหาทางออก แต่ไม่บังคับ
“บันทึกความเข้าใจปี 2544 เป็นกรอบความร่วมมือทวิภาคีเพียงกรอบเดียวระหว่างสองประเทศของเราในการแก้ไขปัญหาข้อพิพาททางทะเลที่ทับซ้อน และการกำหนดเขตแดนทางทะเลอย่างสันติ และสอดคล้องกับกฎหมายระหว่างประเทศ” ปรัก สุคน กล่าว
เขาอธิบายว่าการถอนตัวของไทยเป็นการกระทำที่เบี่ยงเบนออกจากเจตนารมณ์ของความร่วมมือและความตั้งใจทางการเมืองที่สนับสนุความพยายามในการแก้ไขข้อพิพาททางทะเลด้วยวิธีสันติ
กัมพูชาระบุว่าเพื่อตอบสนองต่อสิ่งที่เกิดขึ้น พนมเปญจะดำเนินการไกล่เกลี่ยภายใต้ UNCLOS ช่องทางทางกฎหมายที่ออกแบบมาเพื่ออำนวยความสะดวกในการแก้ไขข้อพิพาทเมื่อการเจรจาทวิภาคีล้มเหลว
กัมพูชายังย้ำว่า แม้กรอบบันทึกความเข้าใจจะล้มเหลวไปแล้ว แต่สถานะทางกฎหมายของประเทศยังไม่เปลี่ยนแปลง
“การยุติบันทึกความเข้าในปี 2544 ไม่ส่งผลกระทบต่อสิทธิที่ชอบด้วยกฎหมายของกัมพูชาเหนือพื้นที่ทางทะเล” คำแถลงระบุ โดยยืนยันการอ้างสิทธิของประเทศภายใต้กฎหมายระหว่างประเทศ
รัฐบาลกัมพูชายังเน้นย้ำว่าการตัดสินใจเริ่มกระบวนการไกล่เกลี่ยสะท้อนถึงความมุ่งมั่นอย่างต่อเนื่องในการแก้ไขข้อพิพาทผ่านกลไกที่สันติและยึดตามกฎหมาย สอดคล้องตามบทบัญญัติของอนุสัญญาสหประชาชาติว่าด้วยกฎหมายทะเลที่รับรองในปี 2525.
