คิม อาริส ลูกชายคนเล็กของอองซานซูจี ผู้นำพลเรือนที่ถูกจำคุกของพม่า มีคำร้องอย่างเร่งด่วนต่อรัฐบาลในกรุงเนปีดอให้แสดงหลักฐานยืนยันว่ามารดาวัย 80 ปีของเขายังมีชีวิตอยู่ เนื่องจากเขาขาดการติดต่อโดยตรงกับอองซานซูจี ตั้งแต่กองทัพยึดอำนาจในการรัฐประหารเมื่อวันที่ 1 ก.พ. 2564 และควบคุมตัวเธอไว้
“ผมแค่อยากได้หลักฐานว่าเธอยังมีชีวิตอยู่มากกว่าสิ่งอื่นใด คนทั่วไปคิดว่าเธอยังถูกกักบริเวณอยู่ในบ้าน ในขณะที่ตลอดเวลาที่ผ่านมา เธออยู่ในคุก” คิม อาริส กล่าวกับสำนักข่าว DVB ในการให้สัมภาษณ์เมื่อวันที่ 20 เม.ย.
คำร้องของเขาเกิดขึ้น 3 วันหลังจากประธานาธิบดีวิน มี้น ผู้ภักดีต่ออองซานซูจี ถูกย้ายออกจากเรือนจำไปกักบริเวณในบ้านที่กรุงเนปีดอ แต่ข่าวลือเกี่ยวกับการย้ายอองซานซูจีออกจากเรือนจำยังไม่ปรากฎให้เห็นเป็นรูปธรรม
รายงานจากเครือข่ายนักโทษการเมืองพม่าระบุว่า การนิรโทษกรรมเนื่องในวันปีใหม่ของพม่าที่ประกาศโดยมิน อ่อง หล่าย เมื่อวันที่ 17 เม.ย. นั้น ทำให้มีผู้ได้รับการปล่อยตัวอย่างมีเงื่อนไข 4,514 คน ซึ่งรวมถึงนักโทษการเมืองอย่างน้อย 292 คน
คิม อาริส ไม่ได้พูดคุยกับแม่ของเขาเลยนับตั้งแต่ก่อนการรัฐประหารปี 2564 และในช่วง 5 ปีที่ผ่านมา เขาได้รับจดหมายเพียงฉบับเดียว ซึ่งส่งมาเมื่อเกือบ 3 ปีก่อน เพื่อตอบรับพัสดุที่เขาส่งไปให้เธอที่เรือนจำเนปีดอ
การยืนยันอย่างอิสระต่อสภาพของอองซานซูจีในเรือนจำครั้งล่าสุดเกิดขึ้นเมื่อ 5 ปีก่อน โดยฌอน เทอร์เนลล์ นักเศรษฐศาสตร์ชาวออสเตรเลีย และอดีตที่ปรึกษาพรรคสันนิบาตแห่งชาติเพื่อประชาธิปไตย (NLD) ที่ถูกจำคุกพร้อมกับเธอ ก่อนได้รับการปล่อยตัวในปี 2565
รัฐบาลพรรค NLD ของซูจีปกครองพม่าตั้งแต่ปี 2559 จนกระทั่งถูกโค่นล้มโดยกองทัพของมิน อ่อง หล่ายในการรัฐประหารปี 2564 คิม อาริส แสดงความกังวลอย่างมากต่อสุขภาพที่ทรุดโทรมของมารดา โดยเฉพาะอย่างยิ่งอาการป่วยเกี่ยวกับหัวใจของเธอ
“โรคหัวใจต้องการเครื่องมือที่เหมาะสมในการวินิจฉัยอย่างถูกต้อง และผมรู้ว่าเธอจะไม่ได้รับสิ่งนั้น ผมรู้ว่าแพทย์ในเรือนจำของพม่าจะไม่ให้การตรวจ” คิม อาริส กล่าว
เขาเรียกร้องโดยตรงให้มิน อ่อง หล่าย ที่ได้รับการแต่งตั้งเป็นประธานาธิบดีพม่าอนุญาตให้มีการตรวจสอบยืนยันสถานะของเธออย่างอิสระ
อาริสเสนอให้พม่าอนุญาตให้คณะกรรมการกาชาดระหว่างประเทศ (ICRC) หรือนักการทูตต่างชาติที่ประจำอยู่ในนครย่างกุ้ง เข้าพบอองซานซูจี
“ถ้าหากเธอยังมีชีวิตอยู่และสุขภาพแข็งแรงดี ก็ขอให้ผมได้คุยกับเธอ” อาริส กล่าว
แม้โทษจำคุก 27 ปี ของซูจีจะได้รับการลดโทษลง 1 ใน 6 ก็ตาม แต่คิม อาริส มองว่าสิ่งนี้ไม่มีความหมาย
“เธอคงจะอายุเกินร้อยปี หากต้องรับโทษจนครบกำหนด” คิม อาริส กล่าว
หากกองทัพย้ายซูจีไปกักบริเวณในบ้าน อาริสคาดว่าเธอจะไม่ได้รับอนุญาตให้กลับไปบ้านของครอบครัวที่ถนนยูนิเวอร์ซิตี้ในย่างกุ้ง
เขาเชื่อว่ารัฐบาลจะเก็บเธอไว้ใกล้ศูนย์กลางอำนาจในกรุงเนปีดอ ไม่เพียงแต่เพื่อป้องกันไม่ให้เธอพูดกับสาธารณะเท่านั้น แต่ยังอาจใช้เธอเป็นเครื่องต่อรองในสงครามกลางเมืองที่กองกำลังต่อต้านเริ่มขึ้นเพื่อต่อต้านกองทัพด้วย
“พวกเขาค่อนข้างเปราะบางในกรุงเนปีดอ เพราะมันค่อนข้างใกล้กับแนวหน้า ดังนั้นการมีเธออยู่ใกล้ๆ อาจเป็นเรื่องดีสำหรับพวกเขา ผมคิดว่ามิน อ่อง หล่าย มีจุดประสงค์แอบแฝงในสิ่งที่เกี่ยวข้องกับเธอ” อาริส กล่าว
บุตรชายของซูจียังวิพากษ์วิจารณ์ประชาคมระหว่างประเทศที่ให้ความสนใจต่อชะตากรรมของมารดาของเขาน้อยลง ต่างจากช่วง 15 ปี ที่อองซานซูจีถูกกักบริเวณในบ้านภายใต้ระบอบการปกครองของทหารก่อนหน้านี้ ที่ผู้นำทั่วโลกต่างเรียกร้องให้ปล่อยตัวเธออย่างต่อเนื่อง แรงกดดันจากนานาชาติหยุดชะงักไปมากในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา
เขาเตือนว่ารัฐบาลต่างประเทศบางแห่งอาจพยายามใช้การเลือกตั้งที่หลอกลวงของพม่าเมื่อเร็วๆ นี้ เป็นข้ออ้างในการฟื้นความสัมพันธ์กับรัฐบาล
“พวกเขาต้องเข้าใจว่าพวกเขากำลังทำธุรกิจกับพวกคนโกง และพวกเขาไม่สามารถคาดหวังผลลัพธ์ที่ดีได้” อาริสกล่าวให้สัมภาษณ์
แม้ว่าสถานการณ์ที่แม่ของเขาและนักโทษการเมืองอีกกว่า 22,000 คน ที่ถูกคุมขังตั้งแต่การรัฐประหารในปี 2564 กำลังเผชิญอยู่นั้นจะเลวร้าย แต่อาริสก็แสดงความหวังที่เลือนรางว่าการที่มิน อ่อง หล่าย ขึ้นเป็นประธานาธิบดี อาจทำให้เขารู้สึกปลอดภัยมากพอที่จะผ่อนปรนข้อจำกัดต่างๆ
“ผมคิดว่าเขาแทบไม่มีเหตุผลที่จะต้องกลัวอะไรถ้าจะย้ายเธอไปกักบริเวณในบ้าน” คิม อาริส กล่าว พร้อมเรียกร้องการกลับสู่การเจรจา พร้อมเสริมว่าการนองเลือดที่ยังคงเกิดขึ้นในพม่านั้นไม่สามารถดำเนินไปได้ตลอดไป.
